Wadium w przetargu - gwarancja zamiast zamrożonej gotówki
Przelew na rachunek zamawiającego zabiera kapitał obrotowy na cały czas trwania postępowania. Ustawa pozwala wnieść wadium także gwarancją albo poręczeniem - i to wykonawca wybiera formę. Prowadzimy firmę przez wniesienie wadium, jego utrzymanie i zwrot.
Kiedy wadium staje się problemem
- Wadium trzeba wpłacić przed terminem składania ofert, a faktury z poprzedniego kontraktu jeszcze nie spłynęły
- Firma startuje w kilku przetargach naraz i każdy zamraża osobną kwotę
- Pieniądze wracają dopiero po rozstrzygnięciu, a do tego czasu nie pracują
- Zamawiający przedłużył termin związania ofertą i wadium trzeba utrzymać dłużej
- Bank albo ubezpieczyciel odsyła wniosek po treści gwarancji, a termin składania ofert biegnie
- Oferta została odrzucona przez wadium wniesione w złej formie albo po terminie
- Wadium przepadło, bo dokumentów nie udało się uzupełnić na wezwanie
- Obok wadium zamawiający żąda jeszcze zabezpieczenia należytego wykonania umowy
Wadium jest zabezpieczeniem oferty, a nie opłatą. Wraca w całości - pod warunkiem że zostało wniesione w terminie, we właściwej formie i utrzymane do końca terminu związania ofertą.
Dla kogo to jest
Kto z tego korzysta
- Wykonawcy robót budowlanych startujący w przetargach publicznych
- Dostawcy i usługodawcy składający oferty kilku zamawiającym naraz
- Firmy, które wygrywają przetargi, ale nie chcą trzymać gotówki na rachunku zamawiającego
- Podmioty startujące pierwszy raz i potrzebujące kogoś, kto sprawdzi dokumenty przed wysłaniem
„Wadium i tak trzeba wpłacić"
Nie trzeba. Prawo zamówień publicznych wymienia cztery formy wadium i wybiera między nimi wykonawca: pieniądz, gwarancja bankowa, gwarancja ubezpieczeniowa oraz poręczenie podmiotu wskazanego w ustawie o Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.
- Wadium nie jest obowiązkowe w każdym przetargu - zamawiający może go żądać, ale nie musi
- Wadium nie musi być przelewem - o formie decyduje wykonawca, nie zamawiający
- Gwarancja nie jest tańszą wersją przelewu - to inny produkt, który kosztuje, ale nie zabiera kapitału obrotowego
Sprawdź w dwie minuty, czy dostaniesz gwarancję
Dziewięć pytań o firmę i o przetarg, a przy kryterium wykluczającym kreator kończy wcześniej. Na końcu dostaniesz wprost: gwarancja jest możliwa, są punkty do omówienia albo w tej sytuacji jej nie uzyskamy - i dlaczego. Liczy się w Twojej przeglądarce, nic nie wychodzi, dopóki sam nie wyślesz.
Od jak dawna prowadzisz działalność?
Pytamy o to jako o pierwsze, bo to kryterium odsiewa najwięcej wniosków. Gwarant patrzy na historię firmy podobnie jak bank przy kredycie.
Co zyskujesz, co oddajesz i jakie są limity
Zyskujesz
- Pieniądze zostają w firmie i pracują na bieżących kontraktach
- Możliwość startu w kilku postępowaniach naraz bez mnożenia zamrożonych kwot
- Dokument sprawdzony pod kątem wymagań zamawiającego przed złożeniem oferty
- Pilnowanie terminów: wniesienia, utrzymania i zwrotu wadium
Oddajesz
- Koszt gwarancji - jest bezzwrotny, w przeciwieństwie do przelewu
- Czas na zebranie dokumentów finansowych dla gwaranta
- Zdolność oceniana przez bank albo ubezpieczyciela, tak jak przy kredycie
- Zabezpieczenie, jeżeli gwarant go zażąda
Limity z ustawy
- Wadium w postępowaniu unijnym - nie więcej niż 3 % wartości zamówienia (art. 97 ust. 2 Prawa zamówień publicznych)
- Wadium w postępowaniu krajowym, tryb podstawowy - nie więcej niż 1,5 % wartości zamówienia
- Oferty częściowe - kwota wadium liczona osobno dla każdej części
- Zwrot wadium - niezwłocznie, nie później niż w 7 dni od upływu terminu związania ofertą, zawarcia umowy albo unieważnienia postępowania
- Zwrot na wniosek - też 7 dni, między innymi po wycofaniu oferty przed terminem składania i po odrzuceniu oferty
- Zabezpieczenie należytego wykonania umowy to osobna kwota - do 5 % ceny z oferty, wyjątkowo do 10 %
Jak przebiega wniesienie wadium
Czytamy dokumenty zamówienia
Sprawdzamy, czy zamawiający w ogóle żąda wadium, jaka jest kwota, do kiedy trzeba je wnieść i jak długo utrzymać. Termin związania ofertą to najwyżej 90 dni w postępowaniu unijnym, 120 dni przy największych robotach budowlanych i 30 dni w trybie podstawowym.
Wybór formy
Ustawa daje cztery formy do wyboru wykonawcy: pieniądz, gwarancja bankowa, gwarancja ubezpieczeniowa i poręczenie podmiotu z ustawy o Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Liczymy, co się opłaca przy tej kwocie i przy tym terminie.
Kompletowanie wniosku do gwaranta
Bank albo ubezpieczyciel ocenia firmę podobnie jak przy kredycie: sprawozdania, obroty, zaświadczenia z ZUS i urzędu skarbowego, historia realizowanych kontraktów. Zbieramy to w jedną paczkę, żeby nie wracała do uzupełnienia.
Sprawdzenie treści gwarancji
Porównujemy projekt gwarancji z wymaganiami zamawiającego - zakres przypadków zatrzymania, termin ważności, bezwarunkowość, płatność na pierwsze żądanie. To jest etap, na którym najczęściej odpada oferta.
Wniesienie wadium
Wadium w pieniądzu idzie przelewem na rachunek zamawiającego. Gwarancję i poręczenie wykonawca przekazuje zamawiającemu w oryginale w postaci elektronicznej - papierowy skan nie jest oryginałem.
Utrzymanie i zwrot
Pilnujemy ważności do końca terminu związania ofertą. Jeżeli zamawiający wystąpi o przedłużenie, wadium trzeba przedłużyć razem z nim albo wnieść nowe. Po rozstrzygnięciu dopilnowujemy zwrotu w ustawowych 7 dniach.
Największym ograniczeniem nie jest kwota, tylko kalendarz. Gwarancji nie da się uzyskać w dzień - po dokumenty do gwaranta trzeba sięgnąć zaraz po ukazaniu się ogłoszenia, a nie w przeddzień składania ofert.
Kiedy wadium przepada
Ustawa wymienia trzy sytuacje: wykonawca nie odpowiedział na wezwanie do uzupełnienia dokumentów z przyczyn leżących po swojej stronie, wybrany wykonawca odmówił podpisania umowy albo nie wniósł zabezpieczenia należytego wykonania umowy, wreszcie zawarcie umowy stało się niemożliwe z jego winy. Przy gwarancji zamawiający nie sięga po Wasze pieniądze - występuje wprost do gwaranta. Dlatego treść gwarancji trzeba przeczytać przed złożeniem oferty, a nie po rozstrzygnięciu.
Przygotuj na pierwszą rozmowę
- Ogłoszenie i dokumenty zamówienia, w tym wymagania dotyczące wadium
- Termin składania ofert i wskazany przez zamawiającego termin związania ofertą
- Wartość zamówienia albo części, w której startujecie
- Sprawozdania finansowe i dane o obrotach - gwarant oceni firmę jak przy kredycie
- Informację o innych przetargach, w których firma ma wadia w toku
Resztę bierzemy na siebie
- Odczytanie wymagań zamawiającego i wyliczenie kwoty wadium
- Porównanie form wadium pod kątem kosztu i czasu uzyskania
- Skompletowanie wniosku do banku albo ubezpieczyciela
- Sprawdzenie treści gwarancji przed jej przyjęciem
- Kalendarz terminów: wniesienie, przedłużenie, zwrot
- Pilnowanie zwrotu wadium i reakcja, gdy zamawiający go nie zwraca
Z kim pracujemy
Mamy umowy agencyjne z towarzystwami ubezpieczeniowymi - między innymi:
- Allianz
- Generali
- INTER
- InterRisk
- Leadenhall
- LINK4
- PZU
- UNIQA
- UNUM
- Warta
Gwarancje kontraktowe - w tym gwarancję zapłaty wadium i gwarancję należytego wykonania umowy - prowadzimy w PZU. Gwarancję można dostać w postaci elektronicznej, czyli w tej samej formie, w której zamawiający wymaga dziś oryginału. Wykonawca może wnioskować o pojedynczą gwarancję albo o limit okresowy - przy kilku przetargach w roku limit jest wygodniejszy i procedura każdej kolejnej gwarancji jest wtedy krótsza.
Kiedy gwarancji nie będzie
Mówimy to od razu, zamiast prowadzić wniosek, który i tak odpadnie na ocenie ryzyka:
- Działalność prowadzona krócej niż 3 lata
- Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych albo karta podatkowa - w standardowym procesie
- Ujemne kapitały własne
- Zaległości w ZUS albo urzędzie skarbowym, a także zajęcia egzekucyjne na rachunkach
- Obecność wnioskodawcy na listach sankcyjnych
Jeżeli przychody za ostatni rok obrachunkowy nie przekroczyły 5 milionów złotych, wniosek o limit jest skrócony i nie wymaga dokładania dokumentów finansowych.
Przetarg jest w toku? Zaczynamy od terminów
Przyślij ogłoszenie i termin składania ofert. Powiemy, ile wynosi wadium, która forma zdąży na czas i czego zażąda gwarant. Jeżeli na gwarancję jest już za późno - powiemy to wprost.